طبرستان همواره به عنوان بخش مهمی در تاریخ ایران و اسلام درخشیده است و فرمانروایان مختلفی در گستره تاریخ در این منطقه حمکرانی کرده اند.
طبرستان بدلیل گستره جغرافیایی خود همواره تاریخی مشترک با ایران باستان و تاریخ اسلام دارد.سیر در تاریخ طبرستان پر از تلخی و شیرینی ها مختلفی می باشد.در این مقاله که به همت استاد چراغ‌علی اعظمی سنگسری تهیه گردیده است بررسی اجمالی به فرمانروایان طبرستان از زمان ساسانیان تا سده های اول اسلام می پردازد.

در این مقاله سعی شده بیشتر به معرفی فرمانروایان طبرستان پرداخته شود و به بعضی از حوادث نیز اشاره گردیده است.

زبان به عنوان يكي از پوياترين عناصر ارتباطي در جهان مطرح است كه به واسطه آن انسان با هم ديگر ارتباط برقرار مي كنند و تكلم انسان هاي بخشي از رفتارهاي احتماعي آنها را شكل مي دهد.
در نظام مقدس جمهوري اسلامي ايران نيز قانون اساسي به عنوان قانون بالادست بر رسميت داشتن زبان فارسي و عموميت آن صراحت دارد و بر احترام به گويش هاي بومي و محلي تاكيد كرد.
زبان مادري به عنوان يكي از فرهنگ هاي شفاهي جهان از سوي سازمان ملل متحد و يونسكو به رسميت شناخته به همين دليل در تقويم جهاني نيز روزي را به عنوان پاسداشت زبان مادري تعيين كرده اند.
زبان مادري، رمز هويت هر ملت است و اقوام و قوميت ها در پناه زبان، هويت دارند و در بحث زبان شناسي به طور عام و غيرتخصصي به هر نوع گفتاري، زبان گفته مي شود اما در بحث تخصصي نيز زبان به عنوان عامل اصلي ارتباط و يكي از شاخصه هاي مهم انساني و انسان شناسي مطرح است.
زبان به عنوان عامل پيوند دهنده بين انسان ها و وحدت ملي در كشور شناخته مي شود و ارتباط دهنده بين افراد در يك جامعه است و اصل 15قانون اساسي بر گسترش و ترويج زبان فارسي تاكيد دارد.
زبان مادري به عنوان يك گنجينيه گرانبهاي فرهنگي براي نسل هاي مختلف است و بايد در حفظ و نگهداشت آن براي نسل هاي مختلف تلاش كرد.
صدا و سيما به ويژه شبكه هاي استاني بايد در راستاي حفظ و پایداری زبان مادري تلاش كنند چرا كه راهبرد راه اندازي شبكه هاي استاني صدا و سيما توسعه و ترويج فرهنگي بومي و محلي و زبان مادري بومي هر منطقه است.

امیر پازواری معروف به شیخ‌العجم و امیرالشعرا از شاعران مازندرانی دوران حکومت صفویان است که به زبان مازندرانی شعر می‌سراییده است. یکی از روایاتی که درمورد اوست این مطلب است که او پس از تصرف مازندران به دست شاه عباس صفوی به وی پیوست و از شاه القابی دریافت کرد. پس از مرگ شاه عباس او به پازوار بازگشت و تا آخر عمر در آنجا زیست؛روایتی نیز نقل می‌کند که وی از ملک‌الشعرای دربار خیرالنساء بیگم مادر شاه‌عباس بوده و در پیش از جلوس شاه‌عباس نیز در دربار صفویه نقش برجسته‌ای داشته.
آواز امیری یا امیر خوانی گونه‌ای از آواز خوانی است که در استان مازندران رواج دارد. این گونه آواز از اشعار امیر پازواری شاعر دوره صفویه که به زبان مازندرانی گفته شده است استفاده می‌کند. این اشعار بیشتر دو بیتی بوده و با عبارت «امیرگته» (امیر گفته) شروع و در اکثر مواقع به صورت سوال و جواب شعری آورده می‌شوند.

سرزمین مازندران(=طبرستان = تبرستان)،‏ با مناظر زیبای خود،‏ نگینی است كه در گوشه انگشتر زرین ایران قرار گرفته است.
این سرزمین با دارابودن دریا،‏ جنگل ،‏ كوه منقوش،‏ عجایب و قلاع ،‏ یك مجموعه جالب و زیبایی را تشكیل داده كه توجه عموم و به ویژه هرتازه واردی را به خودجلب می كند.
مازندران،‏ سرزمین پرماجرا و خاستگاه افسانه،‏ اسطوره ها،‏ دلیران،‏ جادوگران،‏ سلحشوران،‏ كوهها،‏دشتها،‏تاجران ،‏پیشه وران،‏كشاورزان،‏ اسپهبدان ،‏علویان ،‏قیامها و حركتهای بسیاری است كه همگی صحنه های پرشور و عظیمی را در تاریخ ایران به وجود آورده اند.
وسعت سرزمین مازندران دردوران كنونی،‏ گاهی گسترش یافته و زمانی هم ثابت مانده است.در این دوران درپی تغییروسعت ،‏ گاهی اسامی مناطق نیز تغییر می یافته چنانكه زمانی نام طبرستان از طرف غرب تادیلمان را شامل می شده و زمانی نیز تاسرحدگرگان را؛واژه های « مازندرانی»و « طبرستانی»گاهی به صورت مترادف دركنار هم قرارداشتندو از آنها یك معنی افاده می شده است و زمانی هم جدا از هم محدوده ای خاص را شامل می شده اند.
 واژه های مازنداران  و طبرستان  در بلیشتر اوقات  ترادف  هم به یک معنی  بوده اند. اما در همان حال  که نام  طبرستان  بر تمام  نواحی کوهستانی  و اراضی  پست ساحلی  نامیده  می شد،  کلمه مازندران  بر منطقه ارضی  پست ساحلی  که از  دلتای سفید رود تا جنوب شرقی  در یای مازندران امتداد  داشته  گفته می شده  است.  پس از آنکه واژه مازندران  بر تمامی  نواحی کوهستانی و ساحلی  گفته شد،دیگر کلمه طبرستان  از استعمال  افتاده است.

یک سال باستانی تبری (مازندرانی) دارای دوازده ماه سی روزه با افزوده پنج روز پتک ،پیتک :Petek/Pitek = پنجه و نیز یک روز کبیسه به نام شیشک:Sisek است .دامداران و کشاورزان مازندرانی ،حساب سال و ماه ، برگزاری آیین های بومی و زمان کاشت ،داشت و برداشت زراعت شان را با گاه شمار باستانی خود محاسبه می کردند. علاوه بر تقسیمات گوناگون محلی که اهالی برای محاسبه فصل و ماه داشتند ،ماه های باستانی تبری را با نام های زیر می خواندند:
1-    فردینه ما (Fardine ma): نخستین ماه تبری که آغاز آن برابر دوم مرداد ماه خورشیدی است.
2-    کرچه ما (Kerce ma) : دومین ماه تبری که آغاز آن برابر نخستین روز شهریور ماه است.
3-    هر ما (Hare ma) : سومین ماه تبری که آغاز آن برابر آخرین روز شهریور ماه است.
4-    تیرما (Tir ma) : چهارمین ماه تبری که آغاز آن برابر آخرین روز مهر ماه است
5-    ملارما(Melare ma) : پنجمین ماه تبری که آغاز آن برابر آخرین روز آبان ماه است.
6-    شروینه ما ( Servine ma): ششمین ماه تبری که اغاز آن برابر آخرین روز آذرماه است.
7-    میرما (Mire ma): هفتمین ماه تبری که آغاز آن برابر آخرین روز دی ماه است.
8-    اونه ما (Une ma) :هشتمین ماه تبری که آغاز آن برابر آخرین روز بهمن ماه است.
9-    ارکه ماه(Arke ma):نهمین ماه تبری که آغاز آن برابر ششم فرودین ماه است.
10-    دما (De ma): دهمین ماه تبری که آغاز آن برابر پنجم اردیبهشت ماه است.
11-    وهمنه ما (Vahmene ma):یازدهمین ماه تبری که آغاز آن برابر چهارم خرداد ماه است.
12-    نوروز ماه (Nurze ma): دوازدهمین ماه تبری که آغاز آن برابر سوم تیرماه خورشیدی است.
اول ماه زمن حلول هر کدام از ماه های تبری ،آیینی به نام مادرمه،مادرمج،مارمه،مارما،سال مج:mader me /mader mej/mar me/mar ma/sal r maj برگزار می شود که برگزاری این آین در مازندران یک شگین یا شهین :Segin=sehin = شگون است.از این میان مادرمه ای که در اولین روز سال نوی خورشیدی (نخستین روز پتک) برگزار می شود با شکوه تر از بقیه است.
این مقاله به نقل و بررسی چگونگی برگزاری این آیین در نقاط مختلف طبرستان شامل استانهای مازندران و گلستان می پردازد که از نظرتان می گذرد.